Glimt

FØR:

1. Kva får dykk til å grøsse?
Gruppearbeid.

Sjangerlogoen til utdraget frå Glimt viser grøss.

Del inn elevane i grupper og la dei diskutere:
a. Kva forventar de når de høyrer ordet grøss?
b. Kva får dykk til å grøsse?
c. Finst det forskjellige slags grøss? Forklar.
d. Kva slags andre grøssar-bøker og -filmar veit elevane om?
e. Kva må vere med i ein god grøssar? Skriv ned stikkord. Kva forventar elevane av ein god grøssar?

2. Oppsamling i heil klasse

Klassesamtale

Be gruppene fortelje kva dei har kome fram til.

Del inn dei forskjellige slaga grøss i grupper ut ifrå svara til elevane. Det er òg mogleg å samanlikne med denne tredelinga, henta frå ein artikkel av Ann Sylvi Larsen i Norsklæraren:

a) den eventyrlege skrekkforteljinga

b) forteljingar om det ukjende – den psykologiske skrekken

c) psykopatforteljingar

Prøv til slutt å avgjere kva slags grøss Glimt kan vere ut ifrå framsida og ingressen.

UNDERVEGS:

Be elevane dele inn i avsnitt og markere:

– Avsnitt som er spennande eller skumle
– Setningar og formuleringar dei likar/ikkje likar

ETTER:

1. Gruppearbeid

La elevane sitte i mindre grupper og ha ein samtale med utgangspunkt i følgjande spørsmål:
– Er de einige om kva for avsnitt som er mest spennande?
– Er de einige om kva for avsnitt som er minst spennande?
– Kva for setningar/formuleringar har de valt å framheve?

Dei kan òg snakke om kva dei synest er bra og/eller dårleg med teksten, og kva dei eventuelt synest kunne vore betre.

2. Diskusjon i heil klasse
Klassesamtale

Snakk om teksten med utgangspunkt i leseopplevingane til elevane. Still opne og autentiske spørsmål og oppfølgingsspørsmål som bygger vidare på svara til elevane.

I tillegg kan eitt eller fleire av følgjande spørsmål inngå i samtalen:
– Kva synest de om Jon?
– Kva slags relasjon trur de han har til foreldra sine?
– Trur de Jon har ein mistanke om kven som driv gjøn med han?
– Kvifor spør han ikkje berre Rebekka eller ein av dei andre i bandet?
– Kva slags inntrykk får de av Rebekka?
– Kvifor trur de at Jon berre vert meir interessert i Rebekka etter besøket i butikken?
– Har de nokon gang opplevd å vere offer for ein spøk som ikkje vart avslørt?
– Kvifor trur de at den første filmsnutten vart tatt opp kl. 19.33, akkurat då Finn og ungdomane insisterer på å kome seg ut av ungdomshuset?
– Korleis vil de forklare det som skjer?
– Kven trur de det er som dukkar opp i kameraet på slutten?
– Kvifor trur de at Jon røskar ut leidningane?
– Kva trur de skjer vidare?
– Synest de at utdraget er spennande? Skummelt? Kvifor/kvifor ikkje?
– Kva er det ev. ved utdraget som gjer at de grøssar?

Avslutt gjerne diskusjonen med ein meta-samtale: Vend tilbake til sjangerperspektivet frå førlese-samtalen og snakk om kva slags grøss de trur Glimt er. Diskuter også i kva grad utdraget levde opp til dei forventningane de hadde før lesinga. Trur de at fleire av desse forventningane blir møtte seinare i boken?

I Glimt er det ei parallell historie til den andre verdskrigen.
– Kvifor trur de at forfattaren gjer eit slikt grep?
– Kva kan tittelen bety i så måte?

3. Vurdering og avstemming

Heilt til slutt kan de diskutere utdraget i klassa med tanke på å kome fram til ei felles vurdering:

Likar de utdraget frå Glimt?

Kvifor/kvifor ikkje?

Det er viktig at synspunkta vert grunngitte, at rammene er hyggelege og at elevane får høve til å framføre leseopplevingane sine og akkurat dei meiningane og grunngjevingane som betyr noko for dei.

Avslutt gjerne med å stemme over utdraget på tidforti.no og/eller legg inn meiningane deira om teksten. Vi set òg veldig stor pris på om du som lærar ønskjer å vurdere korleis utdraget fungerte som del av litteraturundervisninga – om det bidrog til å skape engasjement for lesing blant elevane dine osv.

Les òg kva ungdom meiner om boka på uprisen.no
Ekstraoppgåver:

1. Lag ein boktrailer.

La elevene lage ein boktrailer der dei presenterer utdraget frå Glimt eller heile boka. Denne video-rettleiinga forklarer på ein enkel og oversiktleg måte korleis ein kan gå fram for å lage ein boktrailer og tek samstundes opp viktige spørsmål om digital opphavsrett m.m. De kan òg sjå på ein av disse boktrailerane, laga for å presentere tidlegare bøker av Tor Arve Røssland:

2. Skriv ein grøssar om kva du trur er på filmen til Jon, eller lag ein skrekkfilm der du tek utgangspunkt i det som skjer på filmen.

3. Lag ei teikning av ansiktet Jon oppdagar i kameraet.

4. Høyr på lydfila som følger med utdraget. Be deretter elevane skrive eller fortelje munnleg om kva dei følte då dei lytta til det?

1.

Skriv ein grøssar frå innsida av ungdomshuset. Kva skjer? Kven oppheld seg inne i huset? Kvifor?

2.

Tenk deg at filmen til Jon er full av mystiske ting. Skriv ned alt som skjer. Les høgt i klassa.

3.

Kva slags triks har forfattaren nytta for å gjere det ekstra skummelt. Lag ei liste. Klarar du å skrive eit filmmanus og lage ein film der skumle ting skjer?

Her kan du lese meir om forfattaren.

Grøssarar «tek skrekkfaktoren gjennom ein dyster og truande atmosfære, eller gjennom makabre og dramatiske hendingar. Grøssarens funksjon er å skremme lesaren.» Du kan lese meir om sjangeren her.

Vil du skrive grøss? Her finn du ti skrivetips.

Svarte-Mathilda
En smak av Zommer
Svart senker natten seg
Svartedalen
Svingens mørke verden
Marg og bein

Rom 213: